Herstelbemiddeling biedt slachtoffer en dader de kans om zelf een rol te spelen in het herstel na een ingrijpende gebeurtenis. Door vragen te stellen en te beantwoorden en door erkenning te bieden en te krijgen. Herstelbemiddeling kan na elk type delict plaatsvinden.

Herstel en verwerking

Het doel van herstelbemiddeling is partijen onder begeleiding van een bemiddelaar met elkaar in contact te brengen en hen zo bij te laten dragen aan emotioneel herstel en schuldverwerking. Slachtoffers ervaren na de bemiddeling minder angst en woede en daders krijgen meer inzicht in de gevolgen van het delict en voelen meer empathie voor het slachtoffer. Beiden kunnen hierdoor de gebeurtenis beter afsluiten.

Keuzevrijheid

Uitgangspunt bij herstelbemiddeling is volledige informatie vooraf, keuzevrijheid in de vorm van bemiddeling (binnen of buiten het strafrecht), vrijwilligheid van deelname, keuzevrijheid over de vertrouwelijkheid van de gesprekken en onafhankelijkheid van de bemiddelaar. Partners in de strafrechtketen kunnen te allen tijde slachtoffers en daders wijzen op herstelbemiddeling en eventueel  aanmelden.

Binnen of buiten het strafrecht

Er zijn in Nederland twee varianten. Een bemiddeling binnen het strafrecht heet mediation in strafzaken en is altijd voor de zitting.  Vindt de bemiddeling buiten het strafrecht plaats (zowel voor, tijdens als na het strafproces) dan spreken we over slachtoffer-daderbemiddeling. Een belangrijk verschil is dat bij mediation altijd aan justitie wordt teruggekoppeld en bij slachtoffer-daderbemiddeling alleen als partijen dit willen. Verder wordt  mediation in strafzaken doorgaans geïnitieerd door de officier van justitie, terwijl slachtoffer-daderbemiddeling het initiatief van slachtoffer of dader is.