De Koninklijke Marechaussee waakt over de veiligheid van Nederland en het Caribisch gedeelte van het koninkrijk der Nederlanden. Wereldwijd wordt de marechaussee ingezet op plaatsen van strategisch belang: van koninklijke paleizen en de buitengrenzen van Europa tot de luchthavens in Nederland en het Caribisch gebied, en oorlogs- en crisisgebieden. De Marechaussee heeft drie hoofdtaken.

Controleren van grenzen

De marechaussee controleert het grensverkeer van personen en bestrijdt criminaliteit die zich niet laat tegenhouden door grenzen. In Nederland gaat hem om het bewaken van de Europese buitengrens op vliegvelden, in zeehavens en langs de kust. Het Mobiel Toezicht Veiligheid doet hetzelfde voor de binnengrenzen van het Schengengebied.  Door deelname in het Europese agentschap voor grensbewaking Frontex en het Border Security Team op Chios levert de marechaussee een bijdrage aan het bewaken van de buitengrens van andere Europese lidstaten. Rechercheurs van de marechaussee onderzoeken strafbare feiten tijdens het uitvoeren van de grenspolitietaak. Zo onderzoeken ze criminele organisaties die zich richten op mensensmokkel en mensenhandel. De eigen migratiecontrolehonden helpen bij het opsporen van verstopte personen (verstekelingen) in bijvoorbeeld vrachtwagens en bussen.

Bewaken en beveiligen

De marechaussee beveiligt belangrijke objecten en personen. De pelotons Hoog Risico Beveiliging bewaken en beveiligen objecten in Nederland met een verhoogde dreiging op aanslagen. De marechaussee beschermt ook de burgerluchtvaart tegen terrorisme, drugs- en mensensmokkel.

Internationale en militaire politietaken

De Koninklijke Marechaussee treedt op als politie voor alle Defensieonderdelen. Er zijn marechausseebrigades en –posten gevestigd bij kazernes, militaire vliegbases, de marinehavens en bij onderdelen van de Nederlandse krijgsmacht in het buitenland. Tenslotte treedt de marechaussee op als politie voor alle in Nederland verblijvende buitenlandse strijdkrachten.